De geschiedenis van
Grand Café De Zwaan
Waar het verhaal van
De Zwaan begint
Dit is het verhaal van een plek in het mooie Brabant waar al generaties lang mensen samenkomen. Midden op het plein, naast de Servatius kerk, is De Zwaan uitgegroeid tot een vertrouwde plek voor dorpsgenoten, verenigingen en passanten.
Over the years, the café's appearance changed, but its essence remained the same: hospitality, meeting, and a place where you feel welcome.
Op deze pagina nemen we u mee door de tijd, met verhalen en foto’s, eidigend met overzicht van oud-uitbaters en eigenaren die De Zwaan hebben gevormd.
" Want wie vooruit wil, moet weten waar hij vandaan komt"
Het oudste bekende beeld van
The Swan
Janus and Jana Janssens
Het verhaal van “De Zwaan” begint, voor zover bekend in 1912 toen het pand nog eigendom was van de kerk. Daar word in de boeken een kostenpost vermeld van 600 Gulden ter inrichting als café van de zwaan volgens de nieuwe drank wet.
Adrianus Johannes Jansensen zijn vrouw Adriana Jonkers worden gezien als de eerste bekende uitbaters van Café De Zwaan.
In the village, they were known as Janus and Jana.
Janus beperkte zich niet alleen tot het uitbaten van het café. Hij was daarnaast koopman en werkzaam als kleermaker en dreef een handel in manufacturen en maatkleding. Ook handelde hij in koloniale waren zoals zoals koffie, thee, cacao en rookwaren waarmee De Zwaan niet alleen een horecagelegenheid was, maar ook een plek waar men de dagelijkse benodigdheden kon kopen.
Prentbriefkaarten uit 1914
Hier zien we het dorpsplein van Borkel en Schaft, met de Sint-Servatiuskerk en Café De Zwaan op de achtergrond. Voor het café poseren Nederlandse militairen samen met dorpsbewoners, onder wie de destijds zwangere Jana Jansens. Opvallend is dat deze prentbriefkaart werd uitgegeven en verkocht door Janus zelf, die zo een extra bron van inkomsten had.
Jan Bijnen
De foto’s van de deze briefprentkaarten werden gemaakt door de inmiddels bekende streekfotograaf Jan Bijnen uit Waalre. Hij trok met zijn fiets door Zuidoost-Brabant en ver daarbuiten, waar hij onvermoeibaar fotografeerde. In een kist achterop zijn fiets nam hij zijn glasnegatieven mee, om ze later zelf af te drukken.
Nederlandse militairen bij
“Café De Zwaan”
Het interieur van Café De Zwaan in Borkel en Schaft aan het begin van de twintigste eeuw. Hier is te zien hoe De Zwaan destijds al een belangrijke ontmoetings en verzamelplek was voor zowel dorpsbewoners als militairen tijdens de mobilisatie in de Eerste Wereldoorlog in 1914.
Een ontmoetingsplek
Voor het hele dorp
De oude foto’s laten duidelijk zien welke functie De Zwaan in het dorp vervulde. Links boven op het raam stond vermeld ” Café De Zwaan A. J. Janssens-Jonkers en daarnaast prijkte de witte zwaan. Het café was niet alleen een plek voor een drankje of een maaltijd of andere dingen maar vooral een plek waar het sociale leven van Borkel en Schaft samenkwam.
Dorpsbewoners, jong en oud, verzamelde zich voor het café. Achter de tafel, zittend links, is burgemeester Baken te herkennen.
Rooms Katholieke Boerinnenbond
Op deze foto uit 1918 zijn vrouwelijke leden van de Rooms-Katholieke Boerinnenbond te zien, samen met pastoor Van den Biggelaar, voor Café De Zwaan. De Zwaan speelde toen al een belangrijke rol bij bijeenkomsten van verenigingen en binnen het katholieke dorpsleven.
This tradition continues to this day. The former K.V.O., now known as ladies' association D.O.E. (Dames Onder Elkaar), still holds its annual Christmas celebration at De Zwaan.
Well-known place in the village
Café De Zwaan anno 1916
De Zwaan was niet alleen een gebouw aan het plein, maar een vaste waarde in het dagelijkse leven van Borkel en Schaft. Een bekende plaats in het dorp en omgeving. Hier nog met het oorspronkelijke rieten zadeldak te zien, dat rond 1930 werd vervangen door dakpannen.
Fanfare E.M.O.S.
The EMOS (Eendracht Maakt Ons Sterk) fanfare band was founded in 1920 and quickly played an important role in the village life of Borkel en Schaft. In the early years, the association did not have its own space, meaning rehearsals and performances often took place at Café De Zwaan.
For years, De Zwaan's hall provided the setting for music evenings and gatherings where musicians and villagers came together. In doing so, the café was not only a meeting place, but also an important stage for the village's rich associational life.
Tot op de dag van vandaag leeft deze geschiedenis voort en draagt een gedeelte van het restaurant nog altijd de naam EMOS.
De naam "De Zwaan"
Rond oude cafés en herbergen doen vaak de spannendste verhalen de ronde. Ook de naam “De Zwaan” werd vroeger in verband gebracht met onzedelijke praktijken of met dames die niet alleen voor een kop koffie langskwamen.
Voor De Zwaan in Borkel en Schaft lijkt dat beeld echter juist totaal niet te passen. Dit pand was lange tijd in bezit van de kerk en stond daarmee behoorlijk netjes onder toezicht van het kerkbestuur. Toen Jan Sprengers het pand in 1954 kocht, kreeg hij het dan ook niet zomaar zonder voorwaarden mee.
Bij de verkoop werd namelijk nadrukkelijk vastgelegd dat in De Zwaan geen uitvoeringen, vertoningen of ontspanningen mochten plaatsvinden die in strijd waren met de katholieke geloofs- en zedenleer.
Oftewel: de pastoor hield liever niet van al te wilde verrassingen in de zaal.
En eerlijk is eerlijk…
dat is door de jaren heen gelukkig ook zo gebleven.
Harrie and Diny Peters
Harrie Peters, rechts op de foto, kocht De Zwaan in 1964 en baatte het café samen met zijn vrouw Diny (linksonder met bril) uit tot eind 1973. De foto’s tonen het interieur van het café uit die periode, met de lange bar, de tapinstallatie en de typische dorpscafésfeer van De Zwaan. Ze kookte destijds voor meer dan honderd bruiloftgasten vanuit hun eigen “gewone” keuken thuis zo vertelde hun dochter Rita.
Jos Franken en Harry Baken
In de loop van de twintigste eeuw bleef De Zwaan zich ontwikkelen, terwijl de kern van de plek hetzelfde bleef.
Jos Franken en Harry Baken twee architecten kopen het pand in 1973 en verbouwen De Zwaan en het woonhuis in de periode van 1973 tot 1975 en verhuren het.
From village pub to pub-restaurant
Het café groeide mee met het dorp en de streek en ontwikkelde zich steeds meer tot een café-restaurant waar niet alleen dorpsbewoners, maar ook bezoekers van buiten Borkel en Belgie graag kwamen. De ligging aan het plein, vlak bij de kerk en in de nabijheid van de Dommel en de omliggende natuur, maakte “De Zwaan” ook tot een vanzelfsprekende stop voor zowel inwoners wandelaars, toeristen en passanten.
Pieter and Els Oostveen
In October 1987, they took over De Zwaan. Together, they developed the pub into a warm and trusted place for the village. In the kitchen and in the establishment, hospitality and attentiveness were central, as you would expect from a true Brabantian Cafe Restaurant at that time.
Family also helps out where needed: father Adriaan and mother Rietje lend a hand when it's busy. It is the season of coffee mornings, family celebrations and extensive cold buffets. With care and dedication, Pieter and Els ensure that everyone feels welcome.
Het interieur van
De Zwaan in de jaren '80
Het interieur in die tijd ademt gezelligheid en karakter. Houten tafels met Perzische kleedjes, een biljart en een dansvloer die regelmatig werd geboend en ingevet vormen het hart van het café.
Here there is feasting, dancing, and eating together. The hall is the setting for countless gatherings, from clubs to weddings. These images show what De Zwaan has stood for for generations.
Pieter and Els bought De Zwaan in 1996 as the crowning achievement of their hard work, and expanded the Zwaan and the adjacent house.
Our Marjo
Marjo Verstraaten hier samen met Pieter Oostveen. Marjo is al sinds haar zestiende verbonden aan De Zwaan en daarmee al decennialang één van de vaste gezichten in de zaak.
Ze begon in de tijd van Richard Wodak en groeide uit tot een onmisbare kracht binnen het De Zwaan. Met haar ervaring, overzicht en gevoel voor planning weet ze als geen ander wat er nodig is.
Marjo wist altijd al mensen om zich heen te verzamelen. Vroeger belde ze haar moeder, Maar ook haar kinderen hebben hier allemaal een tijd gewerkt. En haar zoon “Onzen Danny” is op dit moment een vaste kracht in de keuken.
Probus Kempenland bij de Zwaan
Sinds het begin van de jaren 2000 zijn de leden van Probus Kempenland niet meer weg te denken uit De Zwaan.
Deze vereniging van betrokken en actieve senioren komt hier regelmatig samen voor bijeenkomsten waarin ontmoeting en gesprek centraal staan.
Rondom die momenten is De Zwaan al jarenlang de plek waar zij samenkomen voor een lunch, diner of een borrel. Hierdoor is er door de jaren heen een mooie band gegroeid. De dames hebben daarbij hun eigen tradities, zoals de gezellige lady lunch, en jaarlijks vinden ook de kerstviering en het gezamenlijke jaardiner bij ons plaats.
The Swan Through the Generations
Door de jaren heen werd De Zwaan gedragen door verschillende generaties uitbaters en eigenaren. Iedere periode gaf op zijn eigen manier vorm aan De Zwaan, maar de kern bleef altijd hetzelfde: een warme en gastvrije plek in het hart van het mooie Borkel en Schaft.
De inrichting veranderde, generaties wisselden, het dorp groeide en de wereld eromheen veranderde mee. De Zwaan bleef een plek waar mensen samenkomen. Dat maakt deze locatie niet alleen bijzonder als horecazaak, maar ook als een levend stukje geschiedenis.
De Zwaan today
Since 2021, we, Patrick Poeliejoe and Carola Adriaanse, have been continuing this special place. With respect for the rich history of the building and a passion for our craft, we, together with our team, are continuing to build Grand Café De Zwaan.
What has been the strength of De Zwaan for generations, we want to preserve: a homely and welcoming place for villagers, regular guests, visitors from the region, walkers, cyclists, tourists, and everyone who wants to experience Borkel en Schaft.
The history of De Zwaan lives on not only in old photographs and stories, but also in the hospitality, encounters and moments that are created here anew every day.
Operators & Owners
over the years
over the years
early 20th century
Janus Janssens
And
Jana Janssens-Jonkers
And
Jana Janssens-Jonkers
The earliest known proprietors of De Zwaan.
1912
Official legal hospitality function
The church board is having the premises fitted out as a pub according to the new Alcohol Act.
1928 – 1939
Johannes Laurens - Lau Claas
Tenant of De Zwaan and churchwarden of the parish.
1939 – 1954
Jan Sprengers
The tenant of De Zwaan after the death of Lau Claas.
1954
Jan Sprengers becomes owner
The church board is selling De Zwaan to Jan Sprengers.
1964 – late 1973
Harrie Peters and Diny Peters-Baken
Bought De Zwaan in 1964 and ran it until the end of 1973.
late 1973
Jos Franken
And
Harry Baken
And
Harry Baken
Buy the property, renovate it and rent out De Zwaan.
1975 – 1977
Emmy Maenen
And
Johan Luyten
And
Johan Luyten
Release De Zwaan together.
1977 – 1987
Richard Wodak
Tenant and operator of De Zwaan.
1987 – 2001
Pieter and Els Oostveen
Become operators in October 1987 and buy the property in December 1996 from Jos Franken and Harrie Baken.
2001 – 2016
Frank en Ger swinkels
Ger Swinkels is buying the property from Pieter Oostveen. Frank Swinkels runs De Zwaan.
2016 – 2021
Gertie Imming
And
Robbie Verhagen
And
Robbie Verhagen
Henk en Lenie Imming kopen het pand. Gertie Verhagen-Imming en Robbie Verhagen baten De Zwaan uit.
2021 – present
Patrick Poeliejoe
And
Carola Adriaanse
And
Carola Adriaanse
They rent the property in 2021 and buy it in 2025 from the Imming family, continuing the history of De Zwaan.
Composition of this history
Dit verhaal over de geschiedenis van Grand Café De Zwaan is met veel zorg en aandacht samengesteld door Patrick, met behulp van oude foto’s, documenten, verhalen van oud-uitbaters, medewerkers én gasten, en informatie uit archieven en heemkundekringen. Daarbij is gestreefd naar een zo compleet en eerlijk mogelijk beeld.
Ondanks alle zorg kan het zijn dat er nog onvolledigheden of aanvullingen zijn. Mocht u informatie hebben die dit verhaal kan verrijken, dan wordt dat zeer gewaardeerd.
Sources & Archives
Former owners and operators
Regional History Centre Eindhoven
Local History Society Weerderheem Valkenswaard
Historische kranten: Meierijsche Courant & Eindhovens Dagblad
Valkenswaard as it was
Borkel en Schaft as it was
Borkel en Schaft Parish – History
Tony Willems
Rita Peters (daughter of Harrie & Diny Peters)
Loraine Jansens (kleindochter Janus Jansens & Jana Jansens-Jonkers)
Joop van Appeldorn